Terwijl met alle enthousiasme wordt aangegeven dat de Hakrinbank goed heeft geboerd, wordt tegelijk aangekondigd dat de 51% aandelen van de Staat bij de Hakrinbank geprivatiseerd zullen worden. De rvc en de directie zouden achter deze privatisering staan. Een grotere vorm van contradictie is haast ondenkbaar. De Hakrinbank boekt een nettowinst van SRD 43.8 miljoen in het boekjaar 2012 en de perspectieven zien volgens de directie er gunstig uit; zeker voor wat betreft het boekjaar 2013.
Waarom dan toch privatiseren?
Deze vraag kan simpel beantwoord worden. Het is duidelijk dat in Suriname in steeds grotere mate gekozen wordt voor een liberale opvatting wat betreft de financieel-economische ontwikkeling waarbij de theoretische benadering voorschrijft, dat er efficiënt en effectief beleid beter gebaat is bij een privaat entrepreneurschap dan bij een door het publieke aangestuurde entrepreneurschap. Uiteraard is deze theorie allang achterhaald. In China,maar recentelijk ook in USA en diverse EU-landen, die als bakermat van de voornoemde theoretische opvatting gezien worden, is door de diverse overheden tijdens de financiële crises in het bankwezen ingegrepen. Wij hebben onder andere in Nederland en USA gezien dat private banken in 2008 door de Staat, lees de belastingbetalers, gered moesten worden van faillissement. De hebzucht van bankmanagers en experts, in de vorm van het zichzelf toekennen van hoge salarissen en bonussen, heeft mede geleid tot het dreigend faillissement van enkele bekende financiële instellingen. De overheden in die landen met een liberaal-kapitalistische opvatting, hebben moeten ingrijpen om sociale erupties te voorkomen c.q. te minimaliseren. De werkloosheid zou bij het niet ingrijpen extravagant stijgen.
In elk geval is door dit ingrijpen absoluut de mythe weerlegd dat van efficiëntie en effectiviteit geen sprake is of kan zijn in een door de Staat geleide of bezittende bedrijf. In een eerder artikel over de socialism-market economy van China die in 1978 voorbereid is door Deng Xiaoping, heb ik aangegeven dat het de leiders van socialistisch China gelukt is staatsbedrijven zonder die te privatiseren, efficiënt bedrijfsvoerend te maken en evenals private ondernemingen winstgevend te maken. Feit is, het zijn staatsbedrijven gebleven waarbij de nettowinsten volledig ten goede komen van de Staat die primair verantwoordelijk is voor het staatshuishouden. Het main argument voor het willen privatiseren van de 51% aandelen van het winstgevend bedrijf Hankrinbank, ligt dus niet op het vlak van een efficiënte bedrijfsvoering, maar ik vermoed, nee ik weet zeker dat het hierbij gaat om de hebzucht van een deel van de kapitaalkrachtige elite om via dit soort bedrijven leunend/zittend steeds rijker te worden door winstmaximalisatie. Verder zal deze kleine groep een wurgende greep hebben op de sociaaleconomische en financiële ontwikkeling van het land. Gelooft u mij, de volksmassa zal op geen enkele manier direct dan wel indirect kunnen profiteren van deze privatisering. Die groep heeft geen enkele mogelijkheid om aandelen te kopen, omdat zij eenvoudigweg het kapitaal daarvoor niet hebben. Ik kan mij als jongeman herinneren dat professor Kruijer in een onderzoek in de jaren ‘70 van de vorige eeuw tot de ontdekking kwam, dat de economie in Suriname voor een groot deel slechts door 50 families beheerst werd. Dit aantal is mijns inziens niet significant gegroeid. Maar uiteraard moet onderzoek dat bewijzen.
Wie heeft dit privatiseringsidee ontwikkeld?
De gemeenschap is enkele maanden geleden op een blauwe maandag verrast met de mededeling dat de 51% aandelen van de Staat bij de Hakrinbank geprivatiseerd zullen worden. Verder is gebleken dat de directie en zeker een DNA-lid achterover gevallen zijn van deze onplanmatige en zeer onaangename en verrassende mededeling. Toen bleek dat de directie van de Hankrinbank intern bezig was met een internationaal financiële instelling voor participatie in de aandelen van de bank of iets dergelijks. Dus bestaat er mijnerzijds, en ik denk met mij ook velen in de gemeenschap, wel een idee om welke van de twee scenario’s het gaat. Dat vanuit de Staat of dat vanuit de bank zelf. Ongeacht om welke van de scenario’s het gaat, ik blijf bij mijn eerder ingenomen standpunt dat staatsbedrijven of parastatale bedrijven die goed boeren niet geprivatiseerd moeten worden.
Als het privatiseren van de Hankrinbank doorgaat, houd ik mijn hard vast voor bedrijven als Staatsolie, Telesur etc.
Dit alles kan alleen mogelijk zijn in een land waar het denkniveau van de arbeidersklasse en vakbondsleiders absoluut tot het uiterste minimum teruggevallen is. Ja ,het is waar, de vakbeweging presenteert meer een opportunistisch (sweef-teki) mentaliteit waardoor het belang van de werkende klassen en het totale proletariaat verraden wordt. Sorry lezer, ik voel mij verplicht deze bijdrage op deze manier af te sluiten.
Bert Eersteling